ในปีพ.ศ.๒๕๔๒ ผมได้ขอทุนจากสถาบันไทยคดีศึกษา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ทดลองทำวิจัยเรื่อง กระบวนการโบราณคดีชุมชน : Community Archaeology Process ประยุกต์ใช้งานโบราณคดีในงาน พัฒนาชุมชน : Community Development เปิดให้ชุมชน และ ผู้สนใจมีส่วนร่วมในการขุดค้นทางโบราณคดี หวังว่าจะสามารถสร้างจิตสำนึกในการอนุรักษ์ทรัพยากรวัฒนธรรม ในกลุ่มคนทั่วไปกับพัฒนาแหล่งโบราณคดีของชุมชนไปด้วยพร้อมกัน.....
....เน้นการพึ่งพาตนเอง ตามแนวทางและการพัฒนาชุมชนที่ต้องการ ให้คนในชุมชนสามารถดูแลแหล่งทรัพยากรวัฒนธรรมของท้องถิ่น ให้เกิดประโยชน์สุขแก่ตน และ ชุมชนอย่างยั่งยืนได้ต่อไปด้วยตัวเอง
โดยเลือกพื้นที่ทำวิจัยที่ตำบลสวก และ ตำบลนาซาว จังหวัดน่าน ที่มีแหล่งโบราณคดีรู้จักกันดีว่าเป็น แหล่งเตาเมืองน่าน ในบริเวณบ้านของ จ.ส.ต.มนัส และ คุณสุนัน ติคำ ที่พบร่องรอยของเตาเผาโบราณ....
ผลิตภัณฑ์ของเตาโบราณเมืองน่าน
การขุดค้นในบริเวณที่ดินของ จ.ส.ต มนัส และ คุณสุนัน ติคำ พบเตาเผาโบราณ ๒ เตา หลังการขุดค้นได้จัดเป็น 'พิพิธภัณฑ์เตาโบราณบ้านจ่ามนัส' เป็น พิพิธภัณฑ์ประจำหลุมขุดค้น ( site musuem ) ซึ่งเจ้าของที่ดินทั้งสองท่านได้ให้ความร่วมมือช่วยเหลือทางราชการอย่างเต็มที่ โดยรับภาระในการดูแลรักษาไว้เป็นอย่างดีตลอดมานับตั้งแต่การขุดค้นในปี พ.ศ. ๒๕๔๒
ต่อมา มูลนิธิพระครูพุทธมนต์โชติคุณ โดยคุณหมอบุญยงค์ หรือ นายแพทย์บุญยงค์ วงศ์รักมิตร พลเมืองอาวุโส ผู้เป็นที่นับถือของชาวจังหวัดน่าน และเป็นที่ปรึกษาศูนย์ประสานงานประชาคมน่าน เป็นประธาน เห็นความตั้งใจและความเอาใจใส่ดูแลเตาโบราณของจ่ามนัส ได้กรุณาสนับสนุนเงินจัดสร้างเรือน พิพิธภัณฑ์บ้านสวกแสนชื่น ขึ้นในบริเวณใกล้ๆกัน....
