พิพิธภัณฑ์ชุมชน

พิพิธภัณฑ์ชุมชน ในที่นี้ เป็นที่รวบรวมและจัดแสดงทรัพยากรโบราณคดี โบราณวัตถุ ศิลปวัตถุ สิ่งของเครื่องใช้ วัตถุทางวัฒนธรรม ความรู้ภูมิปัญญาที่มีหรือเคยมีในชุมชนนั้น ไม่มีแบบแผนการสร้างด้วยมาตรฐานเดียวกับพิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติ ไม่ได้ถูกนับรวมเข้าอยู่ในระบบของพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ที่กรมศิลปากรจะเข้าไปดูแลรับผิดชอบตามกฎหมาย

รูปแบบของพิพิธภัณฑ์ขึ้นกับประเภทของวัตถุสิ่งของ ทรัพยากรวัฒนธรรมที่มี หรือ สิ่งที่ต้องการจัดแสดง อาจไม่มีวัตถุสิ่งของที่โดดเด่น ทรงคุณค่าเป็นพิเศษตามมาตรฐานของนักวิชาการด้านพิพิธภัณฑ์ แต่มีความหมายอยู่ในตัววัตถุเองต่อระบบนิเวศ บริบทแวดล้อม สถานที่ หรือ ภูมิสังคมที่วัตถุนั้นเคยอยู่สัมพันธ์เชื่อมโยงกันมาก่อน .....

อาคารสถานที่ สิ่งก่อสร้างใหญ่โต ที่เริ่มจากงบประมาณมหาศาล อาจกลายเป็นภาระที่เกินกำลังของชุมชนหรือเจ้าของที่ดินส่วนบุคคล ในการดูแลต่อไปด้วยตนเองในภายหลัง และ การเร่งสร้างเม็ดเงิน อย่างรวดเร็ว ทำให้วัตถุเงินทองยิ่งมีค่าเข้มแข็งมากกว่าจิตใจ โบราณคดีชุมชน อยากจะให้เกิดการพัฒนาคน พัฒนาจิตใจ ( Honouring spirit instead of material ) ภูมิใจพอใจในอัตภาพที่ตนมี ส่วนการดูแลรักษาแหล่งทรัพยากรจะยาวนานไปได้แค่ไหนต่อไป คงขึ้นกับความเข้มแข็งของคนในชุมชน รวมทั้งความเข้าใจ ความเห็นใจจากคนทั่วไป ว่าแนวทางการปฎิบัตและการดูแลรักษาจำเป็นอย่างยิ่ง ที่จะต้องเดินตามแนวทางของเศรษฐกิจพอเพียง เพื่อต่อสู้กับแนวทางทุนนิยม วัตถุนิยมที่อาจทำให้พิพิธภัณฑ์ชุมชนเล็กๆแต่ละแห่งที่เกิดขึ้นนี้ล่มสลายลง กลายเป็นภาระของชุมชนหรือเจ้าของที่ดินต่อไป

ในความเห็นของผม การจัดการทรัพยากรวัฒนธรรม น่าจะเป็นกระบวนการพัฒนาคน ทุกคนที่มีส่วนร่วมพัฒนาตน พัฒนาชุมชน และ พัฒนาทรัพยากรไปด้วยพร้อมกัน ผลได้ของการจัดการควรจะก่อให้เกิดความเข้มแข็ง ต่อทุกคนที่มีส่วนร่วมในกระบวนการ และทำให้ทรัพยากรดำรงอยู่อย่างเป็นประโยชน์ ยาวนานที่สุดเท่าที่ควรจะเป็น ...

<กลับหน้าแรก ....หน้าต่อไป....>>